3 zakresy emisji gazów cieplarnianych
Ślad węglowy przedsiębiorstwa to suma emisji gazów cieplarnianych powstających w wyniku działalności prowadzonej przez dane przedsiębiorstwo. Obejmuje zarówno emisje bezpośrednie, wynikające z operacji własnych przedsiębiorstwa, jak i emisje pośrednie powstające w łańcuchu wartości.
Zgodnie z szeroko stosowanym standardem obliczeniowym, standardem GHG Protocol, ślad węglowy przedsiębiorstwa liczony i prezentowany jest w podziale na 3 zakresy, gdzie:
Zakres 1 dotyczy emisji bezpośrednich powstających miejscowo w przedsiębiorstwie, np. emisje ze spalania paliw w budynkach i flocie, wycieki czynników chłodniczych;
Zakres 2 dotyczy emisji pośrednich, powstających w przedsiębiorstwie energetyki cieplnej i elektrycznej, z których usług korzysta przedsiębiorstwo raportujące.
Zakres 3 dotyczy emisji pośrednich w całym łańcuchu wartości, czyli emisji, które powiązane są wpływami i wypływami z naszego przedsiębiorstwa, np. emisje związane z wydobyciem i produkcją zakupionych surowców, emisje związane z przetwarzaniem odpadów z działalności, emisje związane z transportem produktów.
Ślad węglowy – nie tylko dwutlenek węgla
Ślad węglowy przedsiębiorstwa mierzony jest w tonach ekwiwalentu dwutlenku węgla (tCO2e), co oznacza, że oprócz samego dwutlenku węgla, uwzględnia się w nim również inne gazy cieplarniane, tj.
metan (CH4),
podtlenek azotu (N2O),
gazy fluorowane (HFC, PFC, SF6).
Wykonana inwentaryzacja emisji gazów cieplarnianych pomaga przedsiębiorstwom przede wszystkim w monitoringu wpływu ich działalności na środowisko i jego zmian w czasie, a także w spełnieniu obowiązków wynikających z przepisów (dyrektywa CSRD), czy wymagań stawianych przez interesariuszy i banki (kwestionariusze ESG).
Ślad węglowy przedsiębiorstwa czy produktu – czym się różni?
Co istotne, należy rozróżnić ślad węglowy produktu od śladu węglowego przedsiębiorstwa. Pojęcia te często są mylone, szczególnie w kontekście Zakresu 3. Jak sama nazwa wskazuje, ślad węglowy produktu dotyczy przepływów na poziomie konkretnego produktu, zaś w przypadku śladu węglowego przedsiębiorstwa inwentaryzacja wykonywana jest na poziomie bardziej ogólnym, w którym nie wyróżniamy konkretnych produktów czy usług realizowanych przez przedsiębiorstwo.
Zinwentaryzowany ślad węglowy przedsiębiorstwa to pierwszy krok do zarządzania emisjami i wdrożenia działań minimalizujących wpływ na środowisko, a jednocześnie zwiększających konkurencyjność przedsiębiorstwa na rynku.
Działania w zakresie liczenia śladu węglowego warto rozpocząć od sprawdzenia czy przedsiębiorstwo podlega pod obowiązek raportowania zrównoważonego rozwoju albo czy główni interesariusze pytają o ślad węglowy. Takie działania warto też podjąć, jeśli organizacja chce być świadoma, jaki wpływ na środowisko ma jej działalność i podejmowane decyzje biznesowe.
Zwykle cały proces liczenia śladu węglowego przedsiębiorstwa trwa od dwóch do sześciu miesięcy i jest uzależniony od stopnia przygotowania organizacji w zakresie posiadanych danych, jej wielkości i rodzaju prowadzonej działalności.
Autor: Maja Koper, Specjalista ds. transformacji energetycznej, Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A.