FAQ

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. (KAPE) to firma konsultingowo-doradcza specjalizująca się w poprawie efektywności energetycznej, transformacji energetycznej i działaniach na rzecz ograniczenia zużycia energii. Wspiera przedsiębiorstwa, samorządy i instytucje publiczne w działaniach związanych z optymalizacją zużycia energii, dekarbonizacją oraz wdrażaniu nowoczesnych, zrównoważonych rozwiązań energetycznych.

Krajowa Agencja Poszanowania Energii S.A. działa na polskim rynku od 1994 roku. KAPE powstała w wyniku uchwały Sejmu RP oraz decyzji Rządu RP, jako efekt porozumienia akcjonariuszy realizujących politykę energetyczną państwa.

Z ekspertami KAPE możesz się skontaktować na kilka różnych sposobów.

• Mailowo pod adresem kape@kape.gov.pl
• Telefonicznie pod nr telefonu: +48 (22) 626 09 10
• Przez formularz kontaktowy na stronie: https://www.kape.gov.pl/kontakt

Czas realizacji usługi zależy przede wszystkim od rodzaju projektu, jego skali oraz zakresu analiz. W przypadku prostszych konsultacji lub analiz proces może trwać od kilku dni do kilku tygodni. Bardziej złożone projekty, takie jak audyty energetyczne dużych przedsiębiorstw, strategie dekarbonizacji czy przygotowanie dokumentacji dla inwestycji energetycznych, mogą wymagać dłuższej współpracy. Szczegółowy harmonogram jest zawsze ustalany indywidualnie z klientem.

Z usług KAPE mogą korzystać przedsiębiorstwa produkcyjne i usługowe, firmy energetyczne i ciepłownicze, jednostki samorządu terytorialnego, spółki komunalne, instytucje publiczne, wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe oraz inne organizacje zainteresowane poprawą efektywności energetycznej i ograniczeniem kosztów energii.

Tak. KAPE realizuje projekty dla klientów z całej Polski, współpracując zarówno z przedsiębiorstwami, jak i jednostkami samorządu terytorialnego oraz instytucjami publicznymi. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu i zespołowi ekspertów agencja wspiera projekty energetyczne niezależnie od lokalizacji, a część usług może być realizowana również w formule zdalnej.

Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to kompleksowa analiza zużycia energii w całej organizacji, obejmująca budynki, procesy technologiczne oraz transport. Jest obowiązkowy dla dużych przedsiębiorstw i wykonywany zgodnie z wymaganiami Ustawy o efektywności energetycznej.

Audyt efektywności energetycznej dotyczy natomiast konkretnego przedsięwzięcia lub inwestycji, której celem jest osiągnięcie oszczędności energii. Najczęściej wykonuje się go w celu ubiegania się o Białe Certyfikaty lub oceny planowanych działań modernizacyjnych.

Projekt nowelizacji Ustawy o Efektywności Energetycznej wprowadza nowe obowiązki dla przedsiębiorstw i samorządów

Nowe przepisy mają na celu pełniejsze wdrożenie zasady 'efektywność energetyczna przede wszystkim' i rozszerzają zakres obowiązków w tym obszarze, w tym m.in.: 

• wdrożenie systemu zarządzania energią dla podmiotów o zużyciu powyżej 23,611 GWh wszystkich paliw i energii, 
• rozszerzenie grupy firm zobowiązanych do wykonania audytu energetycznego przedsiębiorstwa, 
• konieczność realizacji oszczędności energii przez instytucje publiczne,
• digitalizację procesu uzyskiwania Świadectw Efektywności Energetycznej (tzw. Białych Certyfikatów) poprzez Platformę Efektywności Energetycznej
• ograniczenie możliwości stosowania opłaty zastępczej,
• wprowadzenie uprawnień do sporządzania audytów energetycznych przedsiębiorstw i audytów efektywności energetycznej oraz certyfikowanych szkoleń i egzaminów dla audytorów energetycznych.

Więcej o planowanych zmianach znajduje się na stronie KAPE: https://www.kape.gov.pl/blog/aktualnosci-kape-1/projekt-nowelizacji-ustawy-o-efektywnosci-energetycznej-nowe-obowiazki-dla-przedsiebiorstw-i-samorzadow-748

Konieczność cyklicznego wykonywania audytów energetycznych przez duże przedsiębiorstwa wprowadziła Ustawa o efektywności energetycznej z dnia 20 maja 2016 roku (Dz.U. 2016 poz. 831). Obowiązek jego przeprowadzania co 4 lata nałożono na przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1292),  z wyjątkiem mikroprzedsiębiorcy, małego lub średniego przedsiębiorcy. 

• Zatrudnienie: Średnioroczne zatrudnienie wynosi co najmniej 250 osób (w przeliczeniu na pełne etaty).
• Kryterium finansowe (przynajmniej jedno z poniższych):
• • Obrót: Roczny obrót netto ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług oraz operacji finansowych przekracza równowartość 50 milionów euro.
  • Suma bilansowa: Całkowity bilans roczny (suma aktywów) przekracza równowartość 43 milionów euro.

Planowana nowelizacja Ustawy o efektywności energetycznej rozszerzy ten obowiązek na podmioty które mają powyżej 2,78 GWh rocznego zużycia energii. Więcej o nadchodzących zmianach: https://kape.gov.pl/blog/aktualnosci-kape-1/sprawdz-czy-twoja-firma-musi-wykonac-audyt-lub-wdrozyc-iso-50001-777

Największe oszczędności przynoszą działania poprzedzone analizą rzeczywistego zużycia energii. W praktyce najczęściej obejmują one modernizację oświetlenia, wymianę urządzeń na bardziej efektywne, optymalizację procesów technologicznych, odzysk ciepła, termomodernizację budynków oraz wdrożenie systemów monitorowania i zarządzania energią.

Dobór rozwiązań powinien zawsze wynikać z audytu energetycznego i specyfiki działalności przedsiębiorstwa.

Audyt Energetyczny Przedsiębiorstwa jest jednorazową analizą stanu obecnego i wskazuje możliwości poprawy efektywności energetycznej w przedsiębiorstwie. Natomiast ISO 50001 to międzynarodowy system zarządzania energią, który pozwala na bieżąco monitorować zużycie energii, wyznaczać cele oraz systematycznie doskonalić efektywność energetyczną organizacji.

Obowiązek wykonania Audytu Energetycznego Przedsiębiorstwa wynika z Ustawy o efektywności energetycznej (obowiązkowo co 4 lata dla dużych przedsiębiorstw - szczegóły: https://www.kape.gov.pl/audyt-energetyczny-przedsiebiorstwa) . Nowelizacja dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej EED (2023/1791) rozszerzyła ten obowiązek na podmioty, które miały średnie zużycie energii z ostatnich trzech lat wyższe niż 10 TJ (2 778 MWh), (chyba, że mają wdrożony system zarządzania energią). Dla przedsiębiorstw które przekroczą poziom 85 TJ (23 611 MWh) Dyrektywa nakłada obowiązek implementacji systemów zarządzania energią takich jak ISO50001 (szczegóły: https://www.kape.gov.pl/system-zarzadzania-energia-iso-50001).

Tak, pod pewnymi warunkami. Przedsiębiorstwo posiadające certyfikowany system zarządzania energią zgodny z normą ISO 50001 może zostać zwolnione z obowiązku przeprowadzania audytu energetycznego przedsiębiorstwa, jeżeli system obejmuje wymagane elementy oceny zużycia energii.

Warto jednak wcześniej zweryfikować zakres wdrożenia oraz zgodność z aktualnymi przepisami. Sprawdź, czy Twoja firma musi wykonać audyt lub wdrożyć ISO 50001 w naszym artykule: https://kape.gov.pl/blog/aktualnosci-kape-1/sprawdz-czy-twoja-firma-musi-wykonac-audyt-lub-wdrozyc-iso-50001-777

Czas wdrożenia zależy od wielkości organizacji, liczby lokalizacji i stopnia dojrzałości procesów zarządzania energią. W większości przedsiębiorstw proces ten trwa od kilku miesięcy do około roku.

Im lepiej uporządkowane są dane energetyczne i procesy wewnętrzne, tym szybciej możliwe jest uzyskanie certyfikacji.

KAPE wspiera przedsiębiorstwa na wszystkich etapach wdrażania systemu zarządzania energią – od analizy stanu obecnego, przez przygotowanie dokumentacji i procedur, aż po wsparcie podczas procesu certyfikacji prowadzonego przez niezależną jednostkę certyfikującą.

Więcej nt. wsparcia KAPE przy wdrażaniu ISO50001: https://www.kape.gov.pl/system-zarzadzania-energia-iso-50001

Wdrożenie ISO 50001 pomaga ograniczyć koszty energii, usprawnić procesy zarządzania, zwiększyć kontrolę nad zużyciem mediów oraz wykazać zaangażowanie firmy w działania związane ze zrównoważonym rozwojem.

Dodatkową korzyścią jest lepsze przygotowanie przedsiębiorstwa do wymagań raportowania ESG i transformacji energetycznej.

Szczegółową listę przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetyczne, za które można ubiegać się o wydanie białych certyfikatów, określa art. 19.1 Ustawy o efektywności energetycznej oraz Obwieszczenie Ministra Energii z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie szczegółowego wykazu przedsięwzięć służących poprawie efektywności energetycznej (M.P. 2021 poz. 1188). Mogą to być m.in. modernizacje instalacji przemysłowych, wymiana urządzeń, modernizacja systemów grzewczych, odzysk ciepła, termomodernizacja budynków czy modernizacja oświetlenia.

Kluczowe jest wykazanie oszczędności energii na poziomie równym bądź większym niż 10 ton oleju ekwiwalentnego średnio w ciągu roku (czyli ponad 116,3 MWh/rok lub 418,68 GJ/rok).

O Białe Certyfikaty mogą ubiegać się przedsiębiorstwa, samorządy, instytucje publiczne oraz inne podmioty realizujące przedsięwzięcia służące poprawie efektywności energetycznej.

Warunkiem jest udokumentowanie w audycie efektywności energetycznej, uzyskanych oszczędności energii zgodnie z wymaganiami Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (równo bądź więcej niż 10 ton oleju ekwiwalentnego średnio w ciągu roku (czyli ponad 116,3 MWh/rok lub 418,68 GJ/rok)).

Cały proces pozyskania Białych Certyfikatów obejmuje identyfikację kwalifikujących się inwestycji, przygotowanie niezbędnych audytów efektywności energetycznej, złożenie wniosku do Urzędu Regulacji Energetyki oraz wsparcie w uzyskaniu świadectw efektywności energetycznej. Po ich przyznaniu KAPE może przeprowadzić sprzedaż certyfikatów, zapewniając klientowi kompleksową obsługę w modelu success fee, opartym na osiągniętym rezultacie.

Czas trwania procedury zależy od rodzaju inwestycji, kompletności dokumentacji oraz czasu rozpatrywania wniosku przez URE.

Ustawowo URE ma 45 dni na wydanie Białych Certyfikatów, w praktyce cały proces najczęściej trwa od kilku do kilkunastu miesięcy.

W modelu success fee wynagrodzenie jest uzależnione od uzyskania określonego rezultatu, w tym przypadku po skutecznym uzyskaniu i sprzedaży białych certyfikatów.

W modelu stałego wynagrodzenia klient płaci ustaloną kwotę niezależnie od końcowego efektu procedury.

Można ubiegać się o Białe Certyfikaty wspólnie z innymi podmiotami, ale jest to możliwe jedynie pod warunkiem łączenia przedsięwzięć tego samego rodzaju, w ramach jednego wniosku, przy zachowaniu minimalnej oszczędność energii 10 TOE.

Świadectwa efektywności energetycznej (Białe Certyfikaty) nie przysługują dla przedsięwzięcia któremu przyznano pomoc inwestycyjną, w przypadku gdy przyznanie świadectwa (białych certyfikatów) spowoduje przekroczenie dopuszczalnej wysokości pomocy publicznej na to przedsięwzięcie.

Obrót Białymi Certyfikatami odbywa się na Towarowej Giełdzie Energii (TGE), wyłącznie za pośrednictwem domów maklerskich. Wszystkie certyfikaty są wydawane przez prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (URE). Aby móc sprzedawać Białe Certyfikaty należy zgłosić wniosek o uzyskanie statusu członka Rejestru Świadectw Pochodzenia. 

Aktualną cenę za Białe Certyfikaty można sprawdzić na stronie Towarowej Giełdy Energii: https://tge.pl/prawa-majatkowe-rpm (indeks TGEeff)

Ślad węglowy przedsiębiorstwa to całkowita ilość emisji gazów cieplarnianych związanych z działalnością organizacji. Obejmuje zarówno emisje bezpośrednie, jak i pośrednie wynikające m.in. ze zużycia energii, transportu, zakupów czy łańcucha dostaw.

Wielkość śladu węglowego to jeden z podstawowych wskaźników wykorzystywanych w działaniach ESG i strategiach neutralności klimatycznej przedsiębiorstw.

Więcej nt. obliczania śladu węglowego: https://www.kape.gov.pl/obliczanie-sladu-weglowego

Zgodnie z międzynarodowym standardem GHG Protocol wyróżnia się trzy zakresy emisji. 

• Zakres 1 (Scope 1) - obejmuje emisje bezpośrednie, powstałe w wyniku użycia paliw w źródłach stacjonarnych bądź mobilnych będących własnością organizacji, bądź przez nią nadzorowanych.
• Zakres 2 (Scope 2) - emisje pośrednie powstałe w wyniku zużywania energii elektrycznej, cieplnej, pary technologicznej i chłodu zakupionych przez organizację
• Zakres 3 (Scope 3) - pozostałe emisje pośrednie powstające w całym łańcuchu wartości przedsiębiorstwa.
  

KAPE wspiera przedsiębiorstwa w obliczaniu śladu węglowego zgodnie z powszechnie stosowanymi standardami oraz wymaganiami raportowania ESG. Zakres prac może obejmować zarówno pojedyncze obliczenia emisji, jak i kompleksowe przygotowanie organizacji do raportowania. Na zlecenie Klienta dokonujemy również obliczeń śladu węglowego produktu bądź procesu technologicznego.

Więcej nt. obliczania śladu węglowego: https://www.kape.gov.pl/obliczanie-sladu-weglowego

Tak, eksperci KAPE mogą wspierać przedsiębiorstwa w opracowywaniu celów redukcji emisji zgodnych z międzynarodowymi standardami, w tym metodologią Science Based Targets initiative (SBTi), dostosowaną do specyfiki działalności organizacji.

Zielone obligacje to dłużny instrument finansowy przeznaczony na finansowanie inwestycji przynoszących korzyści środowiskowe, takich jak odnawialne źródła energii, efektywność energetyczna czy niskoemisyjny transport.

Mogą z nich korzystać przedsiębiorstwa, banki, samorządy oraz inne podmioty realizujące projekty wspierające transformację energetyczną.

Więcej nt. zielonych obligacji na stronie: https://www.kape.gov.pl/zielone-obligacje

Second Party Opinion (SPO) to niezależna ocena potwierdzająca, że planowana emisja zielonych obligacji jest zgodna z uznanymi standardami rynkowymi i rzeczywiście finansuje projekty prośrodowiskowe. Dzięki SPO emitent zwiększa wiarygodność wobec inwestorów oraz ułatwia pozyskanie finansowania.

Więcej nt. usługi SPO na stronie: https://www.kape.gov.pl/zielone-obligacje

Klienci KAPE mogą korzystać z krajowych i europejskich źródeł finansowania, w tym programów Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) i Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW), funduszy unijnych, programów regionalnych, środków Banku Gospodarstwa Krajowego oraz innych instrumentów wspierających inwestycje energetyczne i klimatyczne.

Zakres wsparcia jest bardzo szeroki i zależy od wymagań w konkretnym programie dofinansowania. Najczęściej obejmuje m.in. przygotowanie studiów wykonalności, analiz finansowych, audytów energetycznych, wniosków o dofinansowanie, harmonogramów rzeczowo-finansowych oraz dokumentacji wymaganej przez instytucje finansujące.

Tak, KAPE wspiera klientów nie tylko na etapie ubiegania się o środki, ale również podczas realizacji projektu, przygotowania raportów oraz rozliczania inwestycji zgodnie z wymaganiami instytucji finansujących.

Wsparcie KAPE skierowane jest do jednostek samorządu terytorialnego, spółek komunalnych, przedsiębiorstw energetycznych i ciepłowniczych, spółdzielni i wspólnot mieszkaniowych oraz innych podmiotów planujących realizację inwestycji energetycznych.

Eksperci KAPE opracowują m.in. koncepcje techniczne, studia wykonalności, analizy ekonomiczne, biznesplany, dokumentację środowiskową, programy funkcjonalno-użytkowe oraz dokumentację niezbędną do pozyskania finansowania.

Tak. Eksperci KAPE wspierają klientów w przygotowaniu dokumentacji przetargowej, opracowaniu kryteriów oceny ofert, analizie ofert wykonawców oraz w nadzorze nad procesem wyboru wykonawcy.

Zakres obowiązkowych i rekomendowanych dokumentów zależy od rodzaju jednostki samorządu. Najczęściej opracowywane przez eskpertów KAPE polityki energetyczne dla gmin i województw to m.in. Plan Gospodarki Niskoemisyjnej (PGN), Strategię Rozwoju Gminy, założenia do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe, analizy ubóstwa energetycznego oraz dokumenty związane z adaptacją do zmian klimatu. Dla wszystkich opracowywanych dokumentów przeprowadzamy procedurę strategicznej oceny oddziaływania na środowisko (SOOŚ).

MPA to strategiczny dokument planistyczny określający działania przygotowujące miasto na skutki zmian klimatu, takie jak susze, fale upałów, intensywne opady czy podtopienia. Dokument identyfikuje zagrożenia klimatyczne i wskazuje działania zwiększające odporność miasta oraz jego mieszkańców.

Więcej o tym czy są Miejskie Plany Adaptacji do Zmian Klimatu: https://www.kape.gov.pl/blog/artykuly-15/czym-jest-miejski-plan-adaptacji-775

EPC (Energy Performance Contracting) to umowa między beneficjentem a firmą ESCO, w której wykonawca (ESCO) gwarantuje osiągnięcie określonych oszczędności energii. Wynagrodzenie wykonawcy jest uzależnione od faktycznie uzyskanych efektów energetycznych.

W modelu finansowania EPC/ESCO, firma wykonawcza ESCO w ramach podpisanej umowy EPC, projektuje, finansuje lub współfinansuje oraz realizuje inwestycję poprawiającą efektywność energetyczną. Spłata nakładów następuje z uzyskanych oszczędności energii, co ogranicza konieczność angażowania dużych środków własnych przez podmiot publiczny. Zobowiązania wynikające z umowy EPC nie wpływają na dług publiczny. Model EPC/ESCO przenosi istotne ryzyka na stronę wykonawcy oraz zapewnia gwarancję efektu energetycznego.

Facylitator EPC to doradca dla podmiotów publicznych w zakresie przygotowywania, zawierania i monitoringu umów o poprawę efektywności energetycznej (EPC), który zapewnia kompleksowe wsparcie w ciągu całego procesu realizacji przedsięwzięcia, w szczególności w:

• przygotowywaniu koncepcji projektu zapewniającej uzyskanie najlepszego efektu energetycznego,
• nawiązaniu współpracy z firmą ESCO,
• zawarciu umowy EPC (o poprawę efektywności energetycznej),
• monitorowaniu realizacji umowy i rozliczeń

Facylitator EPC ma za zadanie doprowadzić do zawarcia przez podmiot publiczny umowy EPC z firmą wykonawczą ESCO. W tym celu przeprowadzany jest tzw. proces facylitacji, polegający m.in. na:

• Identyfikacji projektu EPC, w tym analiz dokumentacji i źródeł finansowania,
• Przygotowaniu projektu EPC, w tym wykonaniu niezbędnych analiz przedralizacyjnych (energetyczna, prawna, finansowa, ryzyka, potrzeb i wymagań),
• Przeprowadzenie procedury wyboru firmy ESCO, w tym wstępnych konsultacji rynkowych, opracowanie dokumentacji przetargowej, pozyskanie dofinansowania i negocjacje umowy,
• Zawarcia umowy EPC z firmą ESCO.

Na dalszym etapie Facylitator EPC doradza podmiotowi publicznemu na etapie przeprowadzanej inwestycji (m.in. weryfikacja osiągniętych oszczędności energii) i na etapie zarządzania umową.

Kluczowe korzyści funkcjonalne modelu EPC-ESCO to:

• Finansowanie inwestycji przez firmę ESCO,
• Gwarantowany efekt energetyczny - ryzyko jest po stronie wykonawcy,
• Zarządzanie energią przez cały okres umowy,
• Neutralność wobec wskaźników zadłużenia JST,
• Realizacja z pełną odpowiedzialnością za efekt energetyczny,
• Obniżenie bieżących kosztów użytkowania budynków,
• Zwiększenie jakości świadczonych usług publicznych.

KAPE uczestniczy w projektach finansowanych z programu LIFE (we wcześniejszych latach również Horyzont), dotyczących efektywności energetycznej, transformacji energetycznej, adaptacji do zmian klimatu, ograniczania emisji gazów cieplarnianych oraz wsparcia samorządów i przedsiębiorstw w realizacji celów klimatycznych.

Aktualna lista projektów realizowanych przez KAPE znajduje się na stronie: https://www.kape.gov.pl/o-projektach

KAPE od wielu lat uczestniczy w realizacji krajowych i międzynarodowych projektów finansowanych przez Unię Europejską. W swoim dorobku mamy ponad 200 różnego rodzaju przedsięwzięć informacyjnych i edukacyjnych dotyczących szeroko rozumianej efektywności energetycznej i OZE. 

Dotychczas zrealizowane projekty znajdują się na naszej stronie: https://www.kape.gov.pl/projekty-zakonczone

KAPE przygotowuje szeroki zakres analiz i ekspertyz technicznych, energetycznych, ekonomicznych oraz środowiskowych, dotyczących konkretnych zagadnień branżowych. Nasze ekspertyzy wykonywane dla firm i instytucji, stanowią narzędzie wspierające podejmowanie świadomych decyzji w obszarze zarządzania energią i kosztami operacyjnymi.

Więcej o zakresie wykonywanych ekspertyz:  https://www.kape.gov.pl/ekspertyzy-energetyczne